logobaner
INSTYTUT TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W FALENTACH
GÓRSKIE CENTRUM BADAŃ I WDROŻEŃ W TYLICZU

Rola i możliwości IBMER - Zakładu W Tyliczu  w integracji działań dla postępu technologicznego w środowisku rolniczym makroregionu południowo-wschodniego. 

1. Doradztwo z zakresu techniki rolniczej na terenach górzystych
2. Energooszczędne technologie w produkcji roślinnej
3. Racjonalne i energooszczędne metody i rozwiązania technologiczne z zakresu ochrony środowiska
4. Restrukturyzacja górskich gospodarstw rolnych
5. Rozwój proekologicznych technologii pozyskiwania i konserwacji pasz z użytków zielonych
6. Proekologiczne metody uprawy, zbioru i konserwacji ziół
7. Rozwój i wdrażanie efektywnych form organizacyjnych zespołowego użytkowania maszyn i urządzeń rolniczych

 

Tematyka realizowana przez Zakład od 1990 r. obejmuje następujące bloki zagadnień:

1. Doradztwo z zakresu techniki rolniczej na terenach górzystych 

W tym mieści się bardzo popularne wśród rolników poradnictwo indywidualne oraz szkolenia dla zorganizowanych grup w oparciu o nowoczesne środki audiowizualne. Pracownicy Zakładu publikują artykuły w prasie dostępnej dla rolników (m. innymi w Informatorach ODR-ów).

Inną formą doradztwa są pokazy nowoczesnych maszyn i urządzeń, szczególnie przydatnych w naszym regionie, a także demonstrowanie obiektów doświadczalnych oraz przekazywanie rezultatów prac badawczych rolnikom, doradcom ODR oraz służbom gminnym i innym zainteresowanym. Zakład organizuje i uczestniczy w konferencjach, sympozjach i seminariach, na których prezentuje swoje osiągnięcia posługując się m. innymi przygotowywanymi na te cele filmami video, materiałami szkoleniowymi i ulotkami. Bierze również, w miarę możliwości, udział w lokalnych i ogólnokrajowych wystawach i targach (np. Targi Rolno-Przemysłowe POLAGRA). Regułą, którą chcemy rozwijać jest lokalizowanie projektów badawczych i wdrożeniowych w wybranych gospodarstwach rolnych. Gospodarstwa te, które coraz częściej są sponsorowane przez władze lokalne (dofinansowanie części nakładów), są wzorcem do dalszego rozpowszechniania zastosowanych w nich nowoczesnych rozwiązań, zgodnie z zasadą, że dobry przykład znajduje naśladowców . Dlatego też konieczne jest zintegrowanie działań lokalnych Ośrodków Doradztwa i IBMER-u dla intensyfikacji zadań wdrożeniowych w gospodarstwach rolnych

powrót

2. Energooszczędne technologie w produkcji roślinnej. 

Drugim blokiem tematycznym są energooszczędne technologie w produkcji roślinnej uwzględniające zaostrzone wymogi ochrony środowiska przyrodniczego, jak również, lub przede wszystkim - tzw. komfort i bezpieczeństwo pracy w terenach górzystych. Zakład ma długoletnie doświadczenie w pracach badawczo- rozwojowych zestawów maszynowych do pracy w górach. Są gotowe technologie oparte o zestawy maszynowe łączone w agregaty ze źródłem energetyczno -pociągowym ciągnikowym (ciągnik górski) do pochylenia 18÷190 i tzw. samobieżnym nośnikiem górskim (na warunki ekstremalne) na stromiznach do 250

Prowadzone są prace konstrukcyjne zmierzające do rozwoju podstawowych maszyn i urządzeń do czołowego agregatowania z w/w środkami energetyczno-pociągowymi. 


Samobieżny nośnik górski Harnaś


Samobieżny nośnik górski Harnaś
z kosiarką bezpalcową


Górski roztrząsacz obornika

Naszą zasadą jest lokowanie produkcji prototypów w Zakładach Produkcyjnych w regionie. Nie jest to proste, zważywszy na pewną słabość tych Zakładów i w ogóle małą ich ilość. Niemniej, wszędzie tam, gdzie tylko jest to możliwe współpracujemy z miejscowymi producentami maszyn i urządzeń, będąc im pomocnymi w uruchamianiu produkcji nowych wyrobów, szczególnie przydatnych w warunkach rolniczych naszego regionu. Zawierane są z nimi w tym celu umowy wdrożeniowe i licencyjne.

Zakład nie zaniedbuje przy tym swoich uprawnień, jako swego rodzaju rzecznika interesów rolników w wymuszaniu na producentach odpowiedniej jakości wykonania i spełnienia zasad bezpieczeństwa pracy ocenianych maszyn i urządzeń, wystawiając-poza oficjalną atestacją- odpowiednie opinie o badanym sprzęcie, które mogą być bardzo przydatne dla potencjalnych nabywców i użytkowników. 

Zakład dążył do uruchomienia w kraju produkcji zestawu maszyn górskich dla rolników, opartego o samobieżny nośnik górski HARNAŚ  który umożliwia bezpieczną pracę w ekstremalnych warunkach na górskich użytkach rolnych . Podpisano umowę licencyjną w SIPM-ie Lublin, a pojazd wystawiono na targach rolno-przemysłowych POLAGRA 1993 w Poznaniu

Zakład wiązał także duże nadzieje na współpracę z POM Limanowa, w którym przygotowano opracowaną w IBMER konstrukcję górskiego roztrząsacza obornika o ład. 2 ton , którego dobrana konstrukcja, wymiary i masa umożliwiają dostęp do górskich pól przy najbardziej niekorzystnych warunkach dróg dojazdowych. 
Prototyp maszyny również prezentowano na targach POLAGRA'93 jako regionalne rozwiązanie sądeckie pod nazwą "LIMANOWA". 

powrót

3. Racjonalne i energooszczędne metody i rozwiązania technologiczne z zakresu ochrony środowiska. 

Zakład udoskonala i wdraża racjonalne i energooszczędne metody oraz rozwiązania technologiczne z zakresu ochrony środowiska wodno-glebowego przed negatywnym wpływem działalności rolniczej w pojedynczych lub grupach gospodarstw rolnych. Jednym bowiem z najistotniejszych problemów do rozwiązania, przynajmniej w części środowiska rolniczego na południu kraju jest częściowa transformacja gospodarstw na działalność agro- eko- turystyczną. Podstawowym warunkiem dalszego powodzenia tego przedsięwzięcia jest skuteczna sanitacja i estetyzacja wsi, które chcą wystąpić z ofertą turystyczno-wypoczynkową w oparciu o własną bazę mieszkalną i żywieniową. Stan sanitarny wielu wsi, które pretendują do tej roli jest katastrofalny.

Zakład jest szczególnie zainteresowany rozwiązaniem problemów gospodarki ściekowej i odpadowej bezpośrednio u źródeł emisji zanieczyszczeń, tzn. w zagrodach rolniczych. 

W warunkach, gdy nie ma żadnych realnych szans na budowę i podłączenie ich do kanalizacji zbiorowej, a ośrodki zrzutu ścieków bytowo-gospodarczych i odzwierzęcych do gruntu lub cieków wodnych będą nadal istniały, trzeba jak najszybciej szukać niekonwencjonalnych sposobów utylizacji indywidualnej. W ramach tej tematyki dążymy do wdrożenia idei zamknięcia obiegu materii zawartej w zanieczyszczeniach w obrębie pojedynczej jednostki osadniczej emitującej te zanieczyszczenia w gospodarstwie rolnym. Zakład obecnie bada i wdraża szereg rozwiązań technicznych małych zagrodowych instalacji do oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych dla pojedynczych gospodarstw i grup kilku gospodarstw w wiejskiej zabudowie rozproszonej. Badamy urządzenia technologiczne tych instalacji przeznaczone do pełnej utylizacji ścieków z odpowiednio wyposażonych trzykomorowych przepływowych osadników gnilnych, zwanych popularnie szambami. Są to urządzenia pracujące na zasadzie biologicznego złoża zraszanego lub spłukiwanego, złoża biologicznego zatapianego z napowietrzaniem  i wreszcie złoża glebowo roślinnego, na którym nasadzone rośliny wodnolubne, przede wszystkim wierzba, są istotnym czynnikiem w procesach uzdatniania i unieszkodliwiania ścieków. Szczególne nadzieje wiążemy z wdrażaniem tych ostatnich instalacji, to znaczy tzw. oczyszczalni gruntowo-roślinnych przy założeniu użycia do ich budowy lokalnych materiałów oraz - co najważniejsze - wykorzystania do prac istniejącego w gospodarstwie potencjału ludzkiego.

Jak wyżej wspomniano, prowadzimy również badania urządzeń oczyszczających o bardziej złożonej budowie, m. innymi urządzeń z zastosowaniem automatyki sterowania procesami oczyszczania przy minimalizacji czynności obsługowych. Są to rozwiązania m. innymi dla grup gospodarstw lub budynków użyteczności publicznej, oczywiście wszędzie tam - co należy szczególnie podkreślić - gdzie nie ma żadnych realnych szans na budowę kanalizacji zbiorowej. 

Zainteresowania IBMER w tej tematyce sięgają również nowatorskich rozwiązań związanych z kanalizacją ciśnieniową, a także uzdatnianiem wody ze studni głębinowych. Gotowe propozycje konstrukcyjno-wdrożeniowe, będące rezultatem prac badawczo-rozwojowych Instytutu są szczególnie przydatne w rejonach o urozmaiconej rzeźbie terenowej. Sieć kanalizacji ciśnieniowej, pozwala obniżyć koszty inwestycyjne o co najmniej 50% w stosunku do tradycyjnej kanalizacji grawitacyjnej. Unika się tu głębokich wykopów przeważnie w skalistym podglebiu ,a w przypadku istniejącej już bardzo gęstej zabudowy ( np. na Podhalu ) nieuniknione zniszczenia wynikające z procesu budowy kanalizacji będą mniejsze.

Pomimo że tereny górzyste są naturalnym żródliskiem wody pitnej, jakość tej wody w studniach gospodarskich jest z reguły zła. Propozycje IBMER tanich i skutecznych metod podawania i uzdatniania wody ze studni głębinowych lub wód powierzchniowych poprzez filtrację w specjalnych filtrach otwartych mogą być z powodzeniem zastosowane w gminach i wsiach górskich.


Płyta gnojowa w małym gospodarstwie indywidualnym


Wykonywanie zbiornika na gnojówkę z wykorzystaniem formy ślizgowej

Problemy sanitacji i higienizacji na wsi są niemożliwe do rozwiązania bez wsparcia tak propagandowego jak i finansowanego ze strony wójtów gmin i sołtysów poszczególnych wsi. Świadomość ekologiczną u ludzi należy kształtować za pomocą szkoleń seminaryjnych, instruktaży, a potem niekiedy lokalnych nakazów administracyjnych z egzekucją karną dla łamiących przyjęte przez samorządy zarządzenia. Trzeba jednakże ludziom pokazać i przedstawić propozycje rozwiązań i służyć pomocą, merytoryczną i finansową, przy realizacji konkretnych zadań lokalnych (np. odpisy podatkowe, czasowe dofinansowanie). Część tych prac ( badania-rozwój-wdrożenia ) deklaruje spełniać IBMER w Tyliczu. W tej tematyce nie można pominąć doskonalenia metod zagospodarowania i rolniczego wykorzystania odchodów zwierzęcych (gnojówka, obornik) z zachowaniem proekologicznych zasad wynikających ze specyfiki klimatyczno-terenowej naszego regionu. Prosty przykład odpowiednio wykonanej płyty gnojowej z odprowadzaniem odcieku do zbiornika na gnojówkę przedstawiono na fotografii.

Praktycznie rzecz biorąc, tylko nieliczne gospodarstwa są wyposażone w dobre gnojownie i zbiorniki na gnojówkę. Dopiero badania wody studziennej uzmysławiają wszystkim , jakie szkody mogą poczynić odcieki z obornika i przelewająca się gnojówka , cieknąca wprost do otoczenia glebowo-wodnego gospodarstwa.

IBMER sprawdził już w praktyce możliwości budowy urządzeń do składowania nawozów gospodarskich systemem "gospodarczym" pod nadzorem ,z użyciem rozbieralnych, przenośnych form do wykonywania zbiorników, zaprojektowanych specjalnie do tego celu. Wszelkie inicjatywy władz gminnych zmierzające w kierunku rozwiązania problemów związanych z utylizacją nawozów organicznych ,mogą być zawsze wsparte projektami techniczno-wdrożeniowymi IBMER.

powrót


Strona główna
O nas
Specjalizacja badawcza
Publikacje
Wdrożenia doradztwo
Edukacja szkolenia
Forum dla środowiska
Dowload linki
Kontakt